Maandelijke Murakami

Recensie: Slaap

Haruki Murakami – Slaap: uitgeverij Atlas Contact

Elke maand bespreek ik een boek van Haruki Murakami op mijn blog, de Maandelijkse Murakami. Zijn gehele oeuvre zal hierbij de revue passeren. Ik lees de boeken niet in een bepaalde volgorde, maar wissel af tussen de genres. Deze maand recenseer ik Slaap.

Slaap is een novelle over een vrouw die de slaap maar niet kan vatten. Al zeventien dagen niet. Gek genoeg functioneert ze daarbij prima. Haar man en vijfjarige zoontje weten van niks. Dat heeft toch geen zin, meent ze. Haar zou enkel een doktersbezoek worden aangeraden, en die kan in deze kwestie niets betekenen, voelt ze aan. De slaapproblemen zijn ontstaan na een nachtmerrie, waarbij de vrouw wakkerschrok en een oude man aan haar voeteneind zag zitten. Langzaam en langdurig goot hij een emmer water leeg over haar voeten. Ze heeft moeite met het beeld van zich afschudden, maar feit is dat hierna de slaap volledig verdwenen is.

Ze vult haar dagen en nachten met het lezen van boeken. Dit deed ze als meisje heel graag, en om onbekende redenen is hier een einde aan gekomen. Nu vlucht ze echter weer in de wereld van boeken, en het eerste boek waarin ze begint is Anna Karenina.Uitvoerig beschrijft Murakami haar plezier in het lezen,  en de verhaallijn van Anna Karenina. Niet omdat het verhaal van Slaap zelf stil ligt, allerminst. De nachtelijke activiteiten van de vrouw nemen toe, ze maakt ritjes in de auto en houdt haar nachtleven nog altijd verborgen voor haar gezin. En dat zet zich door in het algemeen: de vrouw zondert zich steeds verder af van haar gezin, begint hen zelfs te minachten. Dat het verhaal afstevent op iets onafwendbaars, iets onomkeerbaars, wordt steeds duidelijker. De sfeer wordt grimmiger, maar waar de vrouw op afstevent, wordt pas op het laatste moment duidelijk, en dan is het al te laat..

Murakami Slaap omslag.indd

Slaap is maar een dun boekje, maar weet toch behoorlijk indruk te maken. Toen ik het verhaal voor het eerst in de bundel Kangoeroecorrespondentie las, bleef het verhaal in mijn hoofd spoken. Ook nu was dat het geval. Tel daarbij op dat het boekje voorzien is van prachtige illustraties van Kat Menschik en je hebt een boekje om u tegen te zeggen. Wat bijzonder is aan Slaap is de opbouw. Zonder iets teveel te benoemen -of eigenlijk: door dingen niet te benoemen- weet Murakami een sinistere sfeer te creΓ«ren. Je voelt dat er iets gaat gebeuren, iets naars. Je voelt dat de vrouwelijke hoofdpersoon keuzes gaat maken waardoor ze niet meer terug kan. En dat werkt bijzonder aantrekkelijk.

Slaap eindigt als een droom zo vaak doet: abrupt, midden in het verhaal, het einde voor altijd onbekend. Toen ik het verhaal voor het eerst las, vond ik dit enorm hinderlijk. Ik wilde verder lezen, het verhaal was voor mij nog niet af. Nu vind ik het echter goed bij het verhaal passen. Het klopt, op wonderbaarlijke wijze. Hoe vaak gebeurt het dat je een droom niet af kunt maken? Dat je te vroeg ontwaakt? Dat een droom je ontglipt? Zo voelt Slaap. Als een naargeestige droom die uit je handen glipt op het moment dat je hem denkt te begrijpen.

Het is Murakami ten voeten uit: de lezer achterlaten met onbeantwoorde vragen is de aard van het beestje. En voor deze ene keer kan het me niks schelen. Het hoort zo. Er hoort geen passend einde aan dit verhaal te zitten. En juist dat, maakt dit surrealistische verhaal ietsje meer realistisch. Een ongewone ervaring. Chapeau.

Slaap – Haruki Murakami €14,95

Advertenties

5 gedachten over “Recensie: Slaap

  1. Slaap was de eerste Murakami die ik ooit las. Ik had het niet bewust op de schrijver uitgekozen (sterker nog, ik had toen nog niet echt van/over hem gehoord), maar inderdaad op de bijzondere cover en illustraties. Dat abrupte is bij mij ook blijven hangen, in positieve zin. Het was een verhaal dat mij volledig op het verkeerde been zette en dat was een geweldige ervaring.
    Bedankt voor het oprakelen van mijn eigen herinneringen :-)

    1. Ha, graag gedaan. Ik voelde me ook inderdaad op het verkeerde been gezet. De eerste keer dat ik het verhaal las was ik daardoor geirriteerd, maar nu voelde het al veel meer ‘juist’. Een droom is immers ook vaak plotseling afgelopen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s