Recensie

Recensie: Lieveling

Kim van Kooten – Lieveling: uitgeverij Lebowski

Bekende Nederlanders die zich aan het schrijven wagen, het komt steeds vaker voor. De nieuwste deelnemer aan deze trend is Kim van Kooten. Zij schreef een controversieel boek, over kindermisbruik, dat al veel lof oogstte. Ik tipte dit boek als must read voor deze maand, en begon er afgelopen week in: zou ik net zo lovend zijn over dit schrijfdebuut van Van Kooten?

Lieveling beschrijft het leven van de jonge Puck. Op haar vijfde verjaardag gaat ze met haar moeder bij Ome Meneer wonen, de nieuwe liefde van haar moeder. Hij woont in een villa, met een grootse kinderkamer vol speelgoed voor Puck. Bovendien is hij haar vriend: hij ontfermt zich over haar, schenkt haar liefde en aandacht en overlaadt haar met cadeautjes. Maar ook wast hij drie dagen per week haar haar, en droogt hij haar af met zijn handen in plaats van een handdoek en wil hij haar wel heel vaak op de foto zetten, en aan haar voelen. Puck omschrijft het zelf als: “Papa is niet verliefd op mama, hij is verliefd op mij.”

Het misbruik gaat door, en neemt steeds ernstiger vormen aan. Puck groeit op tot een beschadigd meisje, dat op school letterlijk de clown speelt maar met niemand vriendschap sluit. De enige persoon die ze wel mag is haar meester. Maar ook hem durft ze niet te vertellen wat er thuis speelt, ondanks dat ze zich instinctief beseft dat andere kinderen niet zo worden behandeld door hun vader. Haar moeder is te labiel om door te hebben wat er tussen haar echtgenoot en haar dochter speelt. Puck staat er dus helemaal alleen voor. Ze hongert zichzelf uit, verstopt zich in kruipruimtes en trekt zich steeds meer in zichzelf terug. Wanneer is genoeg, genoeg?

Lieveling is een aangrijpend, heftig boek. Kim van Kooten schrijft in kinderlijk eenvoud over de meest verschrikkelijke onderwerpen, en juist deze onschuld komt hard binnen. Het is ‘naar het verhaal van Pauline Barendregt’, maar wat dit inhoudt, daarover houden zowel Van Kooten als Barendregt zich stil. Algemeen wordt ervan uitgegaan dat het een verhaal is dat is gebaseerd op feiten, en dat gegeven vergroot de impact enkel. Het simplistische, kinderlijke taalgebruik wordt hier en daar aangedikt met humor, volwassen humor. En veel gescheld en gevloek van de ‘bijfiguren’, in de vorm van Pucks familieleden. Vooral haar moeder en oma spannen de kroon. Soms voelt dit echter geforceerd. Als een trucje. De personages zijn zo karakteristiek opgesteld dat ze karikaturen van zichzelf worden.

En dat leidt af. In sommige gevallen is dit goed -even wat lucht bij zo’n zwaar onderwerp- maar soms ook niet. In Lieveling wisselt dit. De ene keer, met name in het begin van het verhaal, wanneer de groteske handelingen van Ome Meneer duidelijk worden en in hevigheid en frequentie toenemen, werkt dit goed. Het wordt niet té zwaar. Maar later, wanneer er ontwikkelingen volgen die Puck mogelijk verder kunnen helpen in de verwerking van het gebeurde, wordt het te afleidend. Te gemaakt. Van Kooten schiet door in humor, het toepassen van grove uitspraken en maakt van haar personages typetjes.

Over het algemeen genomen is Lieveling een heftig, indrukwekkend boek dat absoluut de moeite van het lezen waard is. Van Kooten bewaart globaal goed de balans tussen onschuldig schrijven en de zware onderwerpen, maar wil hier en daar nog weleens uit de bocht vliegen. Van Kooten heeft Lieveling een open einde gegeven. En deze is even schokkend als aangrijpend. Ik ga er hier niets over zeggen, maar het doet je even schudden op je grondvesten. Het duidt bovendien op een vervolg. Of dat er komt, is nog niet bekend. Maar ik hoop het stiekem wel.

Lieveling – Kim van Kooten €19,99

Dit boek telt mee voor mijn leesuitdaging Ik Lees Nederlands!

logo_ikleesnederlands_a_v2

Advertenties

7 gedachten over “Recensie: Lieveling

  1. In het begin zijn de uitspraken van oma Crooswijk inderdaad erg luchtig en een fijne afwisseling. Later in het verhaal begon het mij ook een beetje tegen te staan, juist omdat het voor mij momenten waren die ik graag meer serieuzer had willen zien.

  2. Bedankt voor je recentie! Ik begrijp dat je verder niet op de inhoud van het einde in gaat. Toch ben ik heel benieuwd hoe jij het einde interpreteert. Ik heb er wat moeite mee om het in te schatten / ontrafelen / interpreteren. Kun jij je visie geven op een andere manier dan in een reactie hier? Bijvoorbeeld via email, dan zijn er geen spoilers, maar dan begrijp ik het misschien iets beter.

  3. Ik heb boek ook gelezen, en inderdaad Kim van Kooten vloog wel eens uit de bocht. Ik heb het boek verschillende keren opzij gelegd, omdat ik het hier en daar Ma flodderachtig vond, en ordinair. Nu zullen er wel van die mensen bestaan. Maar ik zit er niet op te wachten. Voorts wordt haar afkomst en vader wel een beetje vreemd neer gezet. En heeft Kim buiten de verhalen om van Pauline nog verder onderzoek gedaan, of heeft ze klakkeloos alles maar aangenomen van wat Pauline verteld . Het is heftig en mooi dat Pauline zo,n sterke vrouw is geworden .Ik denk juist daarom.
    Maar jammer genoeg zijn er meer slachtoffers.bijv. de echte vader. Vaders zijn altijd het slachtoffer als het om dit soort situaties gaat.Een zus van Pauline wat heeft die zus dan geleden ?..
    misschien zit daar ook nog een verhaal in.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s