Recensie

Recensie: Hemelvaart

Judith Koelemeijer – Hemelvaart: uitgeverij Atlas Contact

Zes vriendinnen, een idyllisch eiland, een geweldige vakantie en een wreed, abrupt einde. Het is, heel beknopt, het verhaal van Annette, Judith en hun vriendinnen. Judith Koelemeijer staat bekend als schrijfster van literaire non-fictie, maar dit boek is tevens autobiografisch.

In de zomer van 1985, vlak na hun afstuderen, gaan Judith, Annette en nog vier vriendinnen samen naar het Griekse eiland Paros. Ze genieten twee weken lang van zon, zee, strand en het uitgaansleven. Vooral Judith en Annette laten zich helemaal gaan. Op de laatste avond gaat het mis: in plaats van naar de tent terug te keren, besluiten Annette en Judith nog naar een laatste barretje te gaan. Judith stapt achterop de motor van Nikos, een bevriende Griek. Annette stapt bij een Duitse vriend achterop. In het barretje wacht Judith op Annette, maar zij zal hier nooit aankomen. Ze krijgt een verkeersongeluk en overlijdt aan de gevolgen van haar hoofdwonden.

Vijfentwintig jaar later vraagt Judith zich nog altijd af wat er mis is gegaan die bewuste nacht. Waarom zijn bepaalde keuzes gemaakt? Waarom bepaalde keuzes juist niet? Wiens schuld is het? En vooral: hoe heeft dit ongeluk kunnen gebeuren? De motor waarop Annette zat stond namelijk stil; een andere Duitse vriend is van achteren op haar ingereden, waardoor ze met haar hoofd op de grond viel. Judith heeft een dagboek bijgehouden met haar herinneringen, maar in hoeverre zijn die te vertrouwen? Iedereen blijkt een andere versie van de gebeurtenissen te hebben, en ze neemt uiteindelijk de beslissing om terug te gaan naar Paros, op zoek naar antwoorden.

hemelvaart

Wat een krachtig, intens verhaal. Ik heb dit boek bijna ademloos gelezen, en kon en wilde deze niet wegleggen. De intensiteit spat van de pagina’s af: dit is geen verhaal dat geschreven kón worden, maar moést worden. De verteldrang sijpelt tussen de zinnen door, en zorgt ervoor dat het verhaal nog harder binnenkomt. Wat Koelemeijer heeft meegemaakt met Annette, de dingen waar ze getuige van was na het ongeluk, zijn traumatiserend. In de jaren ’80 werd echter niet psychologische hulp verleend, en het is daarom niet meer dan begrijpelijk dat Koelemeijer met grote vraagstukken achterblijft.

Ze vertelt hierover in rake bewoordingen en met scherpe observaties. De manier waarop Koelemeijer de gebeurtenissen en haar gevoel omschrijft zijn treffend, en vaak erg mooi. Zo beschrijft ze het moment waarop ze weet dat het goed mis is met Annette als volgt:

“Er kruipt een grote, zwarte spin in mijn borst, die langzaam zijn poten uitslaat”

Herkenbaar, en erg treffend. Die grote, zwarte spin stopt ze soms weg, maar komt altijd weer terug kruipen. Een belangrijke vraag in Hemelvaart is: in hoeverre klopt het wat Koelemeijer zelf meent te herinneren?

“Ik durf niet te zeggen dat mijn herinneringen betrouwbaar zijn. We maken ons eigen verhaal van het verleden; een versie die aanvaardbaar lijkt, met een duidelijk begin, midden en einde. Alsof het zo moest zijn en niet anders. We willen liever niet weten hoeveel er wordt bepaald door stom toeval of het lot.”

Hiermee leidt Koelemeijer het verhaal in, en waarschuwt de lezer eigenlijk bij voorbaat al. Ik vind Koelemeijer heel eerlijk, en ze kaart dit op verschillende momenten nogmaals aan in het verhaal. Zo blijken de ouders en de broer van Annette hele andere visies over het ongeluk te hebben, en ook sommige vriendinnen kunnen zich niet vinden in het verhaal dat ze voor zichzelf opschreef, vlak na de gebeurtenissen. Ze houdt zichzelf een spiegel voor, en dat is knap gedaan. Hemelvaart is geen ode aan Annette, geen monoloog over Koelemeijers visie op de gebeurtenissen maar een eerlijk, rauw en oprecht verslag van de gebeurtenissen. Eerst vanuit herinneringen, later aangevuld met getuigenissen.

Veel van wat in Hemelvaart wordt benoemd, zeker qua gevoelens en verwerking, komen mij persoonlijk erg bekend voor. Mede hierdoor is dit een boek dat mij diep heeft geraakt, maar niet treurig heeft gestemd. Daarvoor is de vriendschap tussen Annette en Koelemeijer te bijzonder, schrijft ze te fraai en is het verhaal an sich te opmerkelijk. Hemelvaart is even tragisch als mooi, even lieflijk als eerlijk. Een aanrader, zonder meer.

Hemelvaart – Judith Koelemeijer €12,50

Dit boek telt mee voor mijn leesuitdaging Ik Lees Nederlands!

logo_ikleesnederlands_a_v2

Advertenties

4 gedachten over “Recensie: Hemelvaart

  1. Het staat hier al een hele poos in de kast. Na jouw boeiende recensie kan ik het onmogelijk nog langer laten staan. Dank voor het duwtje in de goede richting.

  2. Een indrukwekkend boek ja. Dat het geheugen zich zo grillig gedraagt vond ik leerzaam.
    De schrijfster zegt dat haar leven, en dat van andere betrokkenen, door de dood van Annette anders is verlopen. Dat zal menigeen met een soortgelijke ervaring herkennen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s