Recensie

Recensie: Kamer

Emma Donoghue – Kamer: uitgeverij Mouria

Stel je de kelder voor waarin Jozef Fritzl zijn dochter Elisabeth jarenlang gevangen hield. Stel je nu één van de kinderen voor, die nooit de kelder hebben verlaten. De buitenwereld kent dit kind niet, enkel van de tv. Buiten is een fantasiewereld, de kelder is de echte wereld. Donoghue heeft met Kamer een onthutsend inkijkje gegeven in de keuken van een onmogelijk leven.

In Kamer leer je de vijfjarige Jack kennen. Hij woont bij zijn Mam in Kamer. Hij heeft lang haar, en drinkt nog uit de borst. Hij en Mam hebben alleen elkaar, en ze weten van elke dag iets leuks te maken. Ze doen spelletjes, vertellen verhaaltjes en koken met elkaar. Maar buiten bestaat niet. Jacks wereld is Kamer. Met Kast, waar hij ’s nachts in slaapt, en de paar boekjes waar hij geen genoeg van kan krijgen. Regelmatig krijgt zijn Mam bezoek van Ouwe Nick, die hen voorziet in elektriciteit, water en voedsel. Hij noemt hem Ouwe Nick, omdat hij Jack aan de oude man in Dora The Explorer doet denken. Maar hij ziet hem nooit; als Mam bezoek van hem krijgt moet Jack Kast in. Dan kraakt het bed en telt Jack het gepiep van de springveren tot hij er weer uit mag.

Jack is gelukkig in Kamer, maar zijn Mam is vaak stil en teruggetrokken. Hij houdt er niet van als ze zo doet, maar dan begint ze op een goede dag ineens te vertellen. Over buiten, over haar familie en over Kamer. Dat er een hele wereld buiten bestaat, en dat die echt is, echter dan Kamer. Wanneer Jack deze nieuwe informatie deels heeft verwerkt, besluit zijn Mam dat het tijd is om te ontsnappen. Ze bedenkt een plan om haar en Jack vrij te krijgen, maar dit is niet zonder risico. Bovendien is het nog maar de vraag of en hoe ze zich staande moeten houden in een wereld die compleet nieuw en anders is dan wat ze gewend zijn.

kamer

Het uitgangspunt van Kamer, beschrijven hoe het voor een jong kind is om opgesloten te zitten en nooit buiten te zijn geweest, is aangrijpend. Zeker als je beseft dat een deel van de kinderen van Elisabeth Fritzl hetzelfde leven leidden als de kleine Jack in dit boek. Maar het was lastig om echt verdiept te raken in het boek. Ik moest erg wennen aan de stijl en het kinderlijke taalgebruik. Hoewel dit uiteindelijk erg authentiek en des te meer impact heeft, was dit even omschakelen. Jacks visies en ideeën zijn vaak naïef, ergernissen rijzen snel maar dit is uiteindelijk des te confronterend: dingen die voor ons normaal zijn, vanzelfsprekend zelfs, zijn voor hem vreemd, raar en onbetrouwbaar. Hij snapt de wereld niet, kan deze ook niet begrijpen. Wat dat betreft is Donoghue er bijzonder goed in geslaagd in zijn hoofd te kruipen.

Wat ik mooi vind is dat Jack de enige is die het verhaal vertelt. Hoe zijn moeder zich voelt, wat zij doormaakt, blijft verborgen. Enkel wanneer Jack hier, vaak vol onbegrip, over vertelt vallen enkele puzzelstukjes op zijn plaats. Hoewel zijn Mam ook zeker een huiveringwekkend, intrigerend verhaal te vertellen heeft, focust Kamer zich compleet op Jack. Donoghue heeft geprobeerd antwoord te geven op de vragen: Hoe is het voor een klein kind om op te groeien in zo’n omgeving, wat vormt zo’n kind en wat worden zijn denkwijzes? Ze heeft hierbij veel vergelijkingen getrokken met de zaak-Fritzl. Kerstin, het kind van Elisabeth, werd wegens ziekte naar het ziekenhuis gebracht, en Mam en Jack proberen eenzelfde verhaal aan Ouwe Nick te slijten om zo te ontsnappen. Ook qua herstel en gewenning aan de echte wereld heeft Donoghue duidelijk enkele aspecten van de zaak-Fritzl afgekeken.

Het resultaat is een verhaal dat zijn uitwerking niet mist. De onschuld van Jack, het trauma wanneer hij geconfronteerd wordt met Buiten, het trauma van zijn Mam; het hakt erin. Juist door de kinderlijke onschuld komt de realiteit des te harder aan. Dat er zoiets als kinderlijke onschuld kan bestaan op een plek als Kamer is onvoorstelbaar, maar Donoghue heeft Jack een prachtige stem gegeven. Haar verhaal komt keihard binnen, en als je eenmaal gewend bent aan het kinderlijke schrijven vlieg je door de pagina’s. Kamer is mooi, boeiend en vooral huiveringwekkend realistisch.

Kamer – Emma Donogue €15,-

Advertenties

13 gedachten over “Recensie: Kamer

  1. Deze staat al jaren op mijn nog-te-lezen-lijstje :) en ja, ook al jaren ongelezen in de kast dus. Na deze recensie dit boek toch maar eens tevoorschijn halen binnenkort.

    1. Bij mij heeft deze ook jaren in de kast gestaan, in 2011 kreeg ik deze bij een verzorgingspakket van de Marie Claire ofzo haha. Nooit meer naar omgekeken tot ik deze Maand van het Ongelezen Boek inlaste. Waar zulke maanden al wel niet goed voor zijn :-)

  2. Ik moest ook even inkomen hoor, maar als je er eenmaal inzit is het een geweldig verhaal om te lezen.
    Zó knap geschreven en een prachtig einde. Ben ook benieuwd naar andere boeken van haar…

  3. Het is al heel wat jaartjes geleden dat ik dit prachtige boek heb gelezen maar het is één van die uitzonderlijke boeken die me altijd bij zal blijven! Absoluut een favoriet boek, heel ontroerend hoe moeder en zoon met elkaar communiceren! Moest wel wennen aan de hoofdletters midden in een zin :-)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s