Maandelijke Murakami

Recensie: Norwegian Wood

Haruki Murakami – Norwegian Wood: uitgeverij Atlas Contact

Elke maand bespreek ik een boek van Haruki Murakami op mijn blog, de Maandelijkse Murakami. Zijn gehele oeuvre zal hierbij de revue passeren. Ik lees de boeken niet in een bepaalde volgorde, maar wissel af tussen de genres. Deze maand recenseer ik Norwegian Wood.

Wie Haruki Murakami zegt, denkt algauw aan Norwegian Wood, de roman waarmee Murakami definitief doorbrak als schrijver en wereldwijd zijn bekendste roman. Het boek stamt uit 1987, en is geschreven in de actualiteit van die periode, met de studentenopstanden op de universiteit van Tokio en de groeiende onrust onder jongeren als achtergrond. Vooral dit laatste gegeven sluit naadloos aan bij de draad van het verhaal. Een verhaal dat opvalt door haar realistische inslag, een intense roman waarin Murakami eens te meer zijn schrijftalent toont.

De mannelijke hoofdpersoon is Toru Watanabe. Hij studeert eind jaren ’60 aan de universiteit van Tokio en heeft niet veel vrienden. In plaats daarvan zondert hij zich liever af en leest Westerse schrijvers, zoals F. Scott Fitzgerald. Zijn vroegere beste vriend Kizuki pleegde zelfmoord op zeventienjarige leeftijd, en het schaarse contact dat Watanabe nu heeft met diens vriendinnetje Naoko zijn de sociale hoogtepunten in zijn studentenleven. Elke zondag wandelen ze door de wijken van Tokio, eerst nog verlegen in elkaars gezelschap maar later steeds openhartiger. Naoko is bang voor het leven en worstelt met depressies. Uiteindelijk wordt ze hiervoor opgenomen, en krijgt ze hulp. Na het wegvallen van Naoko wordt Watanabe al snel vrienden met Midori, in alle opzichten de tegenpool van Naoko: ze is goedgebekt, eigenzinnig en bovenal straalt ze een levendigheid uit die Watanabe raakt.

Ondertussen behoudt hij, voornamelijk per brief, het contact met Naoko, op wie hij hopeloos verliefd is. Zij is echter niet toe aan een fysieke relatie, en vraagt hem te wachten tot zij beter is. Met zijn enige andere vriend Nagasawa begeeft Watanabe zich zo nu en dan echter in het nachtleven van Tokio. Ze drinken bier, scoren meisjes en hebben zo nu en dan een etentje met Nagasawa’s vriendin, die deze uitspattingen gedoogt. Watanabe leeft op deze manier verder, maar beseft zich dat hij uiteindelijk keuzes moet maken. Kiest hij voor Naoko, die steeds maar niet voor hem wil kiezen, of voor Midori, voor wie hij steeds warmere gevoelens koestert? Hoe kan hij de één kiezen, zonder de ander te kwetsen? Op het moment waarop Watanabe denkt alles in de hand te hebben, worden de keuzes voor hem gemaakt.

norwegianwood2Norwegian Wood lijkt in geen enkel opzicht op één van Murakami’s andere romans. Waar hij gebruikelijk uitblinkt in surrealisme en magisch-realisme en bijzondere werelden weet te creëren, blijft Murakami met Norwegian Wood opvallend realistisch en actueel. En naargeestig. De toekomst is niet mooi, je moet er hard voor werken en er je verantwoordelijkheid voor nemen, lijkt Murakami zijn lezers op te willen dragen. Watanabe is een hoofdpersoon die worstelt met het vraagstuk ‘wat wil ik als ik volwassen wordt?’ en die twijfel sijpelt in alle facetten door; in de liefde, in zijn studie, in de vriendschappen die hij onderhoudt. Nergens durft hij stelling te nemen, hij laat zich liever leiden door de initiatieven van anderen.

Tegelijkertijd is Watanabe een dappere jongen, die zijn hart geeft aan een onmogelijke liefde. Zoals gewend staan er in Norwegian Wood weer enkele prachtige, typisch Murakami-achtige frases zoals deze liefdesbetuiging aan Midori:

“Ik ben gek op je, Midori.”
“Hoe gek?”
“Zo gek als een beer in de lente.”

Ook dicht Murakami zijn personages weer bijzondere eigenschappen toe. Zo praat Watanabe ‘alsof je een gladde pleisterlaag uitsmeert’, en houdt Nagasawa enkel van schrijvers die minstens dertig jaar dood waren. “Dat waren de enige boeken waar hij vertrouwen in had. (..) ‘Ik wil geen kostbare tijd verspillen met dingen lezen die de tand des tijds nog niet hebben doorstaan. Het leven is kort.’ (..) Als je hetzelfde leest als iedereen, dan denk je ook hetzelfde als iedereen.'”

Ook nu verwijst de titel naar een lied, dat op een bepaald punt in het boek wordt benoemd. In dit geval is dat Norwegian Wood van The Beatles, Naoko’s lievelingslied. “Ik kan toch zo verdrietig worden als ik da nummer hoor. Ik weet zelf niet waarom, maar het geeft me het gevoel dat ik verdwaald ben in een diep bos. Ik ben helemaal alleen, het is koud en donker, en er is niemand om me te helpen.” Norwegian Wood is hiermee de verwoording van haar depressie, waar ze steeds minder weerstand tegen kan bieden.

Wat ik mooi vind aan Norwegian Wood is dat elk personage een ander deel van de Japanse maatschappij laat zien. Watanabe de schuchtere, besluitloze jongere van de revolutiejaren, Midori de grofgebekte, wispelturige speelsheid van de jeugd, Naoko de verpersoonlijking van de negatieve gevoelens die jongeren in Japan hebben. Depressies, zelfmoord, twijfels; het hoorde -en hoort- bij de Japanse maatschappij, en Murakami gaf de groep jongeren in Japan die hiermee worstel(d)en in 1987 een stem.

En toch. Ondanks al deze mooie ingrediënten wist het boek met niet te raken zoals Spoetnikliefde. Greep het me niet zoals De opwindvogelkronieken. Daarvoor mis ik de luchthartigheid, de speelsheid van Murakami. Ik begrijp de impact die Norwegian Wood op lezers kan hebben, en er valt zeker ook genoeg moois uit dit boek te halen, maar het totaalplaatje werkte niet voor mij. Geef mij maar een Kafka op het strand. Geef mij maar een surrealistische Murakami-wereld. Ik heb liever een Murakami waarbij de kaders nog niet vastliggen, waarin ruimte is voor verbeelding, creativiteit en verbazing. Zoek je echter een roman waarin je je wel kunt vasthouden aan kaders, lees dan zonder meer Norwegian Wood. Haruki Murakami schrijft prachtig, heeft een bijzonder verhaal neergezet en de personages zijn even intens als hartverscheurend. Ik verlies mezelf echter liever in een surrealistischer boek.

Norwegian Wood – Haruki Murakami €15,-

Voor de maand juni lees ik De jacht op het verloren schaap.

Advertenties

11 gedachten over “Recensie: Norwegian Wood

    1. Nee, ik had me er echt meer van voorgesteld, jammer! Iedereen is er zo lovend over, dat de verwachtingen hoog waren.
      De film heb ik al eens gezien, die vond ik zwaar op de hand maar wel iets mooier dan het boek (ik weet het: schokkend!), ik kon beter meeleven met de personages, in deze toch ietwat beknoptere filmversie van het verhaal

    1. Ik denk inderdaad dat het een heel andere leeservaring is als het de eerste Murakami is. Leuk experiment: lees het boek nu nogmaals, en kijk eens hoe je er nu tegenover staat :-) (geheel vrijblijvend natuurlijk)

  1. Ik las van de week Kafka op het strand. Prachtig. Juist dat surreële vind ik erg mooi. Maar ik ben nog steeds ook nieuwsgierig naar Norwegian Wood, misschien nu nog wel meer, Om te zien of ik het ook zo ervaar, hij blijft dus op de lijst.

  2. Voor mij was het de eerst Murakami ervaring. Ik vond het fantastisch. Zo anders, zo zwevend bijna, meanderend je voort laten drijven zoals Watanabe doet, is zo niet gerelateerd aan mijn nuchtere Hollandse manier van kijken. Hoe het leven je overkomt, je voor keuzes zet, die je eigenlijk niet wil maken. Schokkend vond ik toch het thema zelfmoord; te vaak, te veel, te zinloos. De wijze waarop dit als kennelijk ‘normaal’ in dit boek wordt opgenomen, was een eyeopener. En alle gevoelens als van een afstand gefilmd; je wil dus verder lezen, want je wil de hoofdpersonen verder invullen met gevoel.
    Boeiend, maar ik las in een recensie: je kunt later niet zo goed navertellen, waar het nou echt over ging. Die ervaring had ik ook.
    Ik vond deze boekrecensie met kop en schouders uitsteken boven alle andere stukken die ik heb gelezen. Ik praat vanavond met mijn boekenclub…. ben benieuwd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s