Recensie

Recensie: De mooiste kleur die niet bestaat

Maartje Laterveer – De mooiste kleur die niet bestaat: uitgeverij Meulenhoff

Een moeder die haar dochter kwijt is, twee geliefden die door een onwrikbare muur worden gescheiden, een gezin verscheurd. De Berlijnse muur heeft jarenlang families, geliefden, ouders en kinderen gescheiden. In de DDR was het leven zwaar; elke foute uitspraak kon je aangerekend worden, overal zaten spionnen. Ontsnappen naar het Westen was levensgevaarlijk, en in de meeste gevallen onmogelijk.

In De mooiste kleur die niet bestaat vertelt Maartje Laterveer het verhaal van Julia, die wel succesvol ontsnapte naar het Westen. Zij liet echter haar moeder Frida, en verloofde Alexander achter. In het Westen bouwt ze een nieuw leven op als journalist en ze trouwt met Ysbrand, met wie ze een zoontje krijgt. Ze vergeet het verdriet van de DDR. Maar wanneer de muur definitief valt, wordt ze door haar hoofdredacteur naar Berlijn gestuurd om een reportage te maken. Ze gaat terug naar voormalig Oost-Berlijn, naar haar moeder, en ook Alexander. Het weerzien is niet vrolijk.

Er is teveel gebeurd, er zijn teveel jaren verstreken. En er zijn teveel geheimen. Geheimen die Julia voor Alexander heeft, geheimen die Alexander voor Julia heeft en geheimen die Frida voor Julia heeft. En dan is er nog de herinnering aan Julia’s zus Güdrun, die volgens de officiële lezing verdronk in de Spree, maar waarvan Julia weet dat ze is vermoord door de regering tijdens een vluchtpoging naar het Westen. Het is aan Julia de taak om een reportage te schrijven over de hereniging van Berlijn, maar eerst zal ze moeten afrekenen met haar eigen herinneringen. En dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Een gesprek met Alexander zet de verhoudingen op scherp en doet Julia beseffen dat ze geen weet heeft van het begrip vrijheid, en haar heden in een totaal ander daglicht plaatst.

Basic CMYKHoewel de val van de Muur alweer enige tijd achter ons ligt, en voor menigeen dit boek niet aansluit op deze week van de herdenking van de Tweede Wereldoorlog, is de bouw van de Muur een direct gevolg van de Tweede Wereldoorlog. De bevrijde delen van Berlijn waren ingedeeld in westerse delen, en oosterse delen, tot Oost-Berlijn besloot een muur te bouwen tussen Oost en West, om zo te voorkomen dat hun burgers ‘overliepen’ naar het Westen. Welke gevolgen dit voor de inwoners van Berlijn heeft gehad is voor ons, vrije burgers, niet in te denken. Het is daarom ook zo belangrijk om een boek als De mooiste kleur die niet bestaat te lezen, om enigszins grip te krijgen op de benauwdheid, de opgeslotenheid die met name de Oost-Berlijners ervoeren. Maartje Laterveer brengt dit terug op persoonlijk niveau, en vertelt vanuit het oogpunt van Julia welk effect dit op een persoon heeft, en welke keuzes vanuit die onmacht worden gemaakt.

De mooiste kleur die niet bestaat is opgebouwd met veel flashbacks, die niet even duidelijk van elkaar te scheiden zijn. Het is dus zaak je aandacht er goed bij te houden. Ik kwam hierdoor echter moeilijk in het verhaal, maar de omslag kwam voor mij toen Julia in een cafeetje afsprak met haar ex-verloofde Alexander. Hun gesprek zet het verdere verloop van het boek in beweging, en is dan ook bepalend voor het boek. Na dit punt voelde ik me directer betrokken bij de personages, bij de geschiedenis van Julia en haar familie. Waarom is Julia wel ontsnapt en Alexander niet? Waarom zijn ze nooit herenigd? En waarom kan dat nu niet alsnog? Context die Julia meende te hebben verdwijnt, en de terugblikken die ze heeft naar haar eigen verleden nemen toe. Langzaam maar zeker ontvouwt zich de waarheid, maar wat doe je als die eenmaal op tafel ligt? Wat doe je met nieuwe informatie als er al zoveel jaren verstreken zijn en tal van keuzes al gemaakt zijn?

Het zijn vragen waar Laterveer probeert een antwoord op te geven maar de meeste vragen blijven onbeantwoord. Daarin schuilt wat mij betreft ook een groot deel van de kracht van het boek en het maakt het geheel realistischer. Natuurlijk heeft Laterveer niet in één roman kunnen samenvatten wat het betekende om in de DDR te leven, maar ze vertelt wel op erg mooie, indringende wijze over het persoonlijk leed van de Oost-Berlijners. Het verhaal van Julia is één van de velen. De mooiste kleur die niet bestaat is een prachtige, emotionele roman over de betekenis van vrijheid en het maken van keuzes. Eenmaal geraakt door het verhaal is er geen houden meer aan: je moet door, door, door.

De mooiste kleur die niet bestaat – Maartje Laterveer €18,99

Advertenties

4 gedachten over “Recensie: De mooiste kleur die niet bestaat

  1. Die wil ik ook wel lezen! Ik las onlangs Maxim Leo – Rode liefde, een Oostduitse familiegeschiedenis. Een non-fictie boek, maar door de persoonlijke invalshoek en schrijfwijze leest het als een roman. Wel minder emoties wellicht, maar meer achtergrondverhalen, ook op het vlak van persoonlijke keuzes en politieke overtuigingen. Maxim Leo heeft als journalist zijn ouders en grootouders geïnterviewd en leert ons niet te snel te oordelen over iets wat we niet zelf meegemaakt hebben. De afloop van het verhaal is bekend, maar hoe begon het en waar ging het mis?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s