Recensie

Recensie: De man die naar Auschwitz wilde

Denis Avey & Rob Broomby – De man die naar Auschwitz wilde: uitgeverij The House of Books

Een man die willens en wetens de gruwelen van het concentratiekamp toch uit vrije wil vernietigingskamp Auschwitz betreedt. Dat is, heel kort door de bocht, de kern van het levensverhaal van Denis Avey. Deze Britse soldaat vocht in de Afrikaanse woestijn tegen de Italianen en Duitsers, werd als krijgsgevangene door Europa vervoerd en kwam uiteindelijk in Auschwitz terecht.

Zoals zoveel oorlogsslachtoffers die tijd was het taboe om te spreken over de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verschrikkingen, het leed, de gruwelen; je werd als overlever geacht dit voor je te houden en door te gaan met leven. Ook Denis Avey heeft zijn mond gehouden, tot hij de tachtig ruim gepasseerd was. Pas toen kwam hij via een documentairemaker in contact met de familie van twee mannen die voor hem van levensbelang zijn geweest in het vernietigingskamp, en vice versa. De man die naar Auschwitz wilde vertelt op chronologische wijze het verhaal van Avey. Je leert hem kennen als onverschrokken soldaat vol normen en waarden en een ongezonde dosis lef. De ontberingen in de woestijn helpen hem onbewust voorbereiden op zijn jaren als krijgsgevangene in kamp Auschwitz.

Want wanneer hij daar eenmaal aankomt kan hij alle ervaringen gebruiken die hij heeft opgedaan. Hij werkt als krijgsgevangene direct samen met de Joden die in Auschwitz zijn opgesloten, maar het is verboden onderling contact te hebben. Toch bereiken hen geruchten over de massamoord op de Joden, en zien ze zelf welke martelingen en onmenselijkheden de Joden wordt aangedaan door de nazi’s. Het lukt Avey om in contact te komen met een Nederlandse Jood die hij kent als ‘Hans’ en met hem van plek te ruilen: voor één nacht ruilen ze van kleding en dus van kamp. Avey is gedreven om de waarheid over Auschwitz zo goed mogelijk over te kunnen brengen na zijn bevrijding, en hij wil met zijn overnachting namen en voorbeelden verzamelen. Ook komt hij in contact met een Joodse man wiens zus in Engeland is ondergedoken. Het lukt hen om een gecodeerde brief naar deze zus te versturen. Het zijn deze kleine verzetsdaden die het verblijf voor Avey dragelijk maken, en zijn geest wordt niet gebroken: na de oorlog doet hij er alles aan om zijn verhaal kenbaar te maken. Er is echter niemand die luistert. Pas jaren later, als hij de tachtig is gepasseerd, wordt hij gehoord. Maar is het tegen die tijd niet al te laat?

Avey-De man die naar Auschwitz wilde-def.inddEr bestaan vele twijfels  over de echtheid van de gepresenteerde feiten. Het zou te ongeloofwaardig zijn, het verhaal zou ‘gestolen’ zijn van een andere, gedetineerde soldaat, Avey is ongeloofwaardig omdat hij zo lang gewacht heeft met zijn verhaal. Feit blijft echter dat al deze twijfels -niets hiervan is bewezen- niks afdoen aan de impact die het boek heeft. Avey heeft al die tijd gelijk gehad: dit verhaal moet verteld worden. Mensen moeten ervan doordacht zijn welke verschrikkingen hier plaatsvonden, wat voor hel op aarde Auschwitz was. Avey geeft tal van voorbeelden waaruit de verschrikkingen blijken, en deze staan nu ook bij mij op mijn netvlies gebrand.

Het slotdeel is, naast de beschrijvingen van Avey’s ervaringen in Auschwitz, het indrukwekkendst van dit boek. Hierin komen de verhalen van Avey en de gevangene wiens zus hij een brief schreef, samen. Hoe is het hen vergaan? Heeft deze man het kamp en de oorlog overleefd? En weet hij nog wie Avey was, en welke rol heeft Avey eigenlijk gespeeld in het leven van deze man en diens familie? Avey en Broomby ronden het verhaal prachtig af, en gaan, juist in dit laatste deel, de diepte in. De emoties lopen nergens zo hoog op als in dit slotdeel.

De man die naar Auschwitz wilde is een aangrijpend, vlot geschreven verhaal over een Britse soldaat die, door keuzes die hij besloot te maken, zijn eigen aandeel in de wereldgeschiedenis had. Het boek mag dan omringd zijn door twijfels en controverse, dit doet niets af aan het feit dat dit verhaal verteld dient te worden. En dus gelezen. Heb je dit boek nog niet gelezen? Wacht dan niet langer en dompel je onder in een wereld die voor ons -gelukkig- niet meer voor te stellen is.

De man die naar Auschwitz wilde – Denis Avey & Rob Broomby €10,-

Advertenties

16 gedachten over “Recensie: De man die naar Auschwitz wilde

  1. Ik las dit boek vorig jaar en het maakte zeker een diepe indruk op, hoewel ik ook echt wel mijn twijfels heb over de echtheid maar ondanks dat is het een boek die je inderdaad gelezen moet hebben!

  2. Ik ben benieuwd. Claimt de schrijver dat dit waargebeurd is? Dat is me niet helemaal duidelijk. Je hebt immers ook op de waarheid gebaseerde verhalen die toch nog fictie zijn.

      1. Ja, inderdaad! Ik vond het ook vrij gevoelloos geschreven en toen hij in Noord-Afrika was heb ik het boek dichtgeklapt en nooit meer opgepakt. Ik moet het dus een herkansing geven?..

  3. Interessant verhaal. Of het nou waar is of niet. Zelf denk ik dat er na al die verstreken jaren er misschien dingen in zijn geslopen van andere auteurs. Heb niet het idee dat de schrijver bewust iets verzonnen zou hebben.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s