Recensie

Recensie: De wandelaar

Adriaan van Dis – De wandelaar: uitgeverij Atlas Contact

Adriaan van Dis behoeft geen introductie. Hij is één van de meest kleurrijke schrijvers van Nederland, en zijn nieuwste roman Ik kom terug over de relatie met zijn moeder, gooide vorig jaar hoge ogen bij zowel recensenten en lezers. Ik had zijn werk echter nog niet gelezen, dus voor deze eerste kennismaking besloot ik een iets ouder boek van hem te lezen: De wandelaar, uit 2007.

Hoewel dit boek in 2007 verscheen, is het onderwerp des te actueler. Van Dis schrijft over de problemen die Parijs ondervindt met illegalen. De banlieus, de kloof tussen inwoners en zwervers en de groeiende argwaan van burgers naar iedereen die anders is dan zijzelf is na de berichten over verdronken bootvluchtelingen en de bed-bad-broodregeling nog steeds actueel. Van Dis spitste de vreemdelingenproblematiek in De wandelaar toe op persoonlijk niveau. De ietwat snobistische meneer Mulder woont in Parijs, in een mooi appartement en heeft het gemakkelijk; hij hoeft niet te werken voor zijn onderhoud. Dagelijks maakt hij wandelingen door zijn buurt en tijdens één van deze wandelingen stuit hij op een woningbrand. Een kraakpand vol illegale inwoners brandt tot de grond toe af. Bovendien komt een aantal illegalen om het leven, waaronder jonge kinderen. Een hond die in het pand woonde springt zonder aarzelen bij Mulder in de armen, en bombardeert hem hiermee tot zijn nieuwe eigenaar.

Er ontstaat een hechte vriendschap tussen Mulder en de hond, die het gehele boek naamloos blijft. Het is onderdeel van het bijzondere karakter van de hond, die als een nomade door het leven lijkt te zijn gegaan voor hij bij Mulder terecht kwam. Via de hond leert Mulder tijdens zijn wandelingen een totaal andere kant van Parijs kennen. De hond kent en houdt van de zwervers, de illegalen en de weldoeners van de lokale kerk. Hoewel Mulder in eerste instantie huiverig is van al deze mensen, die hij vies en zwak vindt, ontkomt hij er via de hond niet aan om toch goed te doen in plaats van overal zijn ogen voor te sluiten. Zijn pogingen om het goede te doen gaan hem echter niet zo soepel af, en hij voorkomt hiermee niet dat hij zelf in de problemen komt.

wandelaarHet Parijs dat Van Dis omschrijft begint idyllisch: goede, hardwerkende, openhartige mensen en een over het algemeen prettige sfeer. Dit verandert echter wanneer de dood van de illegalen het begin blijkt te zijn van protestacties en strijd tegen ‘het systeem’. Mulder wordt hier onbedoeld in meegesleurd. Bij de woningbrand gaf hij, om niet te zeer betrokken te worden bij de zaak, een valse naam op bij de politie, monsieur Martin. Wanneer de politie hierachter komt, komt hij ervan af met een reprimande, maar wordt hij wel nauwkeurig in de gaten gehouden, in de hoop dat hij een fout maakt waarop hij werkelijk kan worden aangepakt. Van Dis schrijft hier zeer treffend over: “Ik zou u graag het land uitzetten maar u heeft de verkeerde huidskleur.” Voor de buurtbewoners, die Mulder waarderen omdat hij de hond heeft opgevangen, is hij echter monsieur Martin, oftewel Frans. Een van hen. Hij wordt liefdevol opgevangen in hun gemeenschap, tot ze erachter komen dat zijn ware naam Mulder is. Vanaf dan wordt hij, die neerkijkt op buitenlanders en daklozen, net zo hard een buitenstaander, en dit zal hij vermoedelijk altijd blijven.

De strijd die Mulder voert tegen zijn eigen geweten is prachtig verwoord door Van Dis. Hij speelt met symboliek, en voert het tempo van verandering bij Mulder langzaam maar trefzeker op. De hond opent zijn ogen, en maakt zijn wereld letterlijk groter. Met de hond aan zijn zijde durft Mulder meer, verlegt hij zijn grenzen en probeert hij de hond te imponeren door het goede te doen. De hond fungeert hierbij als zijn geweten, zijn vriend, zijn vertrouwenspersoon en zijn houvast. Het dier is zijn enige lijntje met de ‘echte wereld’. Van Dis schreef met De wandelaar een indringend portret van een stad en haar bewoners, die elk op hun eigen manier een eigen plekje op de wereld bevechten.

Dit doet hij met een soepele, ogenschijnlijk luchtige schrijfstijl, gespekt met scherpzinnige observaties en rake zinnen. Je waant je in Parijs, in de steeds grimmiger wordende stad, je waant je verheven boven de anderen en je waant je verbonden met dezelfde mensen waar je je eerst boven plaatste. Net als Mulder maak je een transformatie door, wordt je wereld steeds groter. De wandelaar is een epische roman die van alle tijden lijkt te zijn. Onmisbaar voor een ieder die zijn of haar wereld wil vergroten.

De wandelaar – Adriaan van Dis €17,90

Dit boek telt mee voor mijn leesuitdaging Ik Lees Nederlands!

logo_ikleesnederlands_a_v2

Advertenties

11 gedachten over “Recensie: De wandelaar

  1. Wat een fijne bespreking Tessa! M’n geheugen is weer opgefrist. Ik zou het boek eigenlijk eens moeten herlezen. Toen ik het las, had ik me nog niet zo in Van Dis verdiept. Uit jouw recensie herken ik al wat thema’s die vaak terugkomen in zijn werk (zoals afstand versus betrokkenheid en het buitenstaander zijn).

  2. Mooie bespreking, nodigt echt uit om het te lezen! Eerder las ik ‘Stadsliefde’ van Adriaan van Dis, waarin hij vrij lyrisch is over Parijs. De mindere buurten komen ook aan bod, maar minder zoals jij het hierboven beschrijft.

  3. Ik kan me aansluiten bij Inge. Je hebt het prima onder woorden gebracht. Ook ik las het lang geleden, twee keer zelfs om het echt allemaal goed tot me door te laten dringen. En daarna begon ik meer van hem te lezen. Mag ik je Tikkop aanraden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s