Recensie

Recensie: Als je het licht niet kunt zien

Anthony Doerr – Als je het licht niet kunt zien: uitgeverij The House of Books

Maar liefst tien jaar lang werkte Doerr aan deze roman. Tien jaar lang perfectioneerde hij zijn verhaal, zijn personages en de situering. Leverde dat de grootse roman op die hij voor ogen had, of verloor hij zich in de details?

Het vuistdikke boek gaat over twee kinderen: de Duitse Werner Pfenning, die in een mijnstadje met zijn zusje Jutta opgroeit in een weeshuis en Marie-Laure, een meisje die in Parijs opgroeit met haar vader en op zesjarige leeftijd blind wordt. Haar vader werkt als slotenmaker in een museum, en is bovendien erg bekwaam in het bouwen van maquettes van de wijk waar ze wonen: op die manier maakt Marie-Laure zich de wereld eigen, ondanks de duisternis waarin ze leeft. Wanneer de oorlog aanbreekt, vluchten ze samen naar Saint-Malo, waar Etienne, de oudoom van Marie-Laure woont. Haar vader draagt de Zee der Vlammen met zich mee: een schat die niet in de handen van de Duitsers mag vallen.

Ondertussen specialiseert Werner zich in het weeshuis als radiotechnicus. Hij heeft er talent voor, en hij luistert samen met Jutta met veel plezier naar Franse radio-uitzendingen over natuurwetenschappen. Zijn talent als technicus wordt door de Duitse autoriteiten opgemerkt, en hij krijgt een prestigieuze studieplaats aangeboden. Hier wordt hij klaargestoomd voor het Duitse leger. Zijn beste vriend, Frederick, is een dromer: hij kijkt het liefst naar vogels. Ook Werner heeft dromen, om groots en belangrijk te worden. Maar dan wordt hij naar het front gestuurd. Van Rusland reist hij naar Frankrijk, naar Saint-Malo, op zoek naar verborgen radio’s. Hierbij kruist zijn pad dat van Marie-Laure.

als-je-het-licht-niet-kunt-zienIn ruim 540 pagina’s schetst Doerr een uiterst gedetailleerd beeld van het bezette Frankrijk, de incidenten die zorgen dat een kleine, Duitse jongen zich aansluit bij de Wehrmacht en de angst waarin zowel Marie-Laure en Werner leven. Doerr neemt Marie-Laure en zijn lezers bij de hand, hij loodst je door het verhaal heen. Hierbij wordt geen detail onbesproken gelaten. En daarin streefde Doerr zichzelf mijns inziens voorbij. Hoewel de details zeker bijdragen aan de sfeer in het boek, leiden ze ook af. De grote lijnen, de verbergen van de diamant, de ontwikkeling van zowel Marie-Laure als Werner en de oorlog zelf, worden op sommige momenten letterlijk overschaduwd door de details, die talrijk en tot in de kleinste puntjes uitgewerkt de aandacht opeisen.

In mijn optiek hadden er minder bladzijdes volgeschreven hoeven worden over het leven in het dorpje Saint-Malo, minder uitvoerig verteld hoeven worden over het stratenstelsel. Hoewel ik absoluut begrijp waarom dit zo wordt benoemd, had het ingekort kunnen worden. Hoe het boek nu is samengesteld, stoorde het mij namelijk. Ik wilde dolgraag lezen over Marie-Laure, Werner, diens zusje Jutta, Etienne en de andere personages, maar hier was soms geen aandacht voor. Maakte Als je het licht niet kunt zien daarmee een slechte indruk op me?

Allerminst. De personages die Doerr voorstelt zijn levendig, geloofwaardig en charmant. Zowel met Marie-Laure als Werner leef je gemakkelijk mee. De dingen die zijn zien -of juist niet- zijn verschrikkelijk, bijna niet voor te stellen maar wel de keiharde realiteit. De hoofdstukken over de opleiding die Werner met zijn beste vriend Frederick geniet, zijn schokkend. Menigmaal heb ik met ingehouden adem zitten lezen. De onschuld van Marie-Laure en Werner glipt je gedurende het verhaal vordert door de vingers. Je kunt niet anders dan het met ingehouden wanhoop nakijken.

Als je het licht niet kunt zien barst van de schokkende, emotionele, bepalende momenten. De vernietigende kracht van de oorlog wordt op microscopisch kleine schaal getoond, en dat maakt het des te heftiger. Naast de oorlog en de ellende die dit met zich meebrengt zijn er echter ook mooie momenten, fijne herinneringen die gecreΓ«erd worden, gelach dat de lucht soms vult. Dit, plus de onvoorwaardelijke liefde die alle personages tonen, ondanks alle verschrikkingen, zorgt ervoor dat Als je het licht niet kunt zien een boek met vele facetten is. Alleen die details..

Als je het licht niet kunt zien – Anthony Doerr €19,99

Advertenties

4 gedachten over “Recensie: Als je het licht niet kunt zien

  1. Het verhaal erachter is wel fascinerend, dat de auteur zolang gewerkt heeft aan zijn boek. Toch ben ik wat huiverig, vanwege die vele details. Ik weet van andere boeken, dat heel veel details de vaart uit een verhaal halen en bij zo’n dikke pil, is vaart toch wel prettig

    1. Ja, ongelooflijk hoeveel tijd hierin is gaan zitten. Het is ook zeker wel een goed boek, maar het is inderdaad zoals je zegt: ik vind dat de details de vaart uit het verhaal halen. Andere bloggers zijn echter razend enthousiast (zie Mrs. T hierboven), dus ik heb -niet voor de eerste keer- het idee dat ik de enige ben met een afwijkende mening ;-)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s