Recensie

Recensie: Rummelplatz

Werner Brauning – Rummelplatz: Uitgeverij Lebowski

Rummelplatz, de verboden roman uit de DDR. Er hangt een schwung van spanning rondom het boek, en dat prikkelt al voor het daadwerkelijke lezen begint. Het boek werd in het verdeelde Duitsland in de ban gedaan, omdat de inhoud niet overeenkwam met wat de DDR-regering geschikt achtte voor haar bevolking.

In 1965 was het eerste deel van de roman af, maar het werd afgewezen door de partijleiding. Pas in 2007 verscheen Rummelplatz alsnog in Duitsland, en viel hier direct goed in de smaak. Deze vertaling biedt Nederland nu ook de kans kennis te maken met de mijnwerkers en andere personages die in en rondom het fictieve mijnstadje Bermsthal. In meer dan 600 pagina’s schetst Brauning een uiterst nauwkeurig beeld van de tijd en de sociale hierarchie die typerend was voor het na-oorlogse, verscheurde Duitsland. De mijnwerkers Kleinschmidt, Fisscher en andere jonge, oude, verweerde of juist hoopvolle mannen worden elk met veel gevoel voor detail voorgesteld. Het harde leven, de onderlinge kameraadschap en de grote verschillen tussen arm en rijk worden allen aan de kaak gesteld.  

rummelplatz

Aan de andere kant van de muur, in West Duitsland, is het leven niet veel beter. Er heerst verdeeldheid, het communisme trekt op en jonge Duitsers proberen zo goed en zo kwaad als het gaat hun leven in te richten. Ook hierbij zoomt Brauning in op een aantal personages, wiens gedachten, verleden en normen uitgebreid worden beschreven. De beschrijvingen, sfeer en stijl van Brauning doen denken aan een verhaal van Charles Dickens. Er wordt uitgebreid stilgestaan bij gevoelens, politieke verschuivingen en overtuigingen, er wordt aandacht geschonken aan complexe onderlinge relaties en niettemin wordt langzaam maar met trefzekere pen een verloop verteld. Rummelplatz barst van de details, en wie even niet oplet, loopt het risico enkele details te missen.

Het is dan ook zorg goed je aandacht bij dit boek te houden. De vele details zorgen gelukkig voor een rijk verhaal. Door deze details is het gemakkelijk mee te leven, het harde leven voor je te zien. Maar had het boek echt zo dik en rijkelijk gevuld gemoeten? Kort door de bocht: nee. Er hadden enkele tientallen pagina’s weggelaten kunnen worden, maar waarom zou je? Waarom zou je minder willen lezen over het ritme van de mijn, de stugge werkers, de langzame ontwikkelingen die leiden tot de arbeidersopstand? Het zijn juist deze kleine details die zorgen voor een geloofwaardig, oprecht en vooral mooi verhaal.

Brauning heeft de geest van het na-oorlogse Duitsland goed weten te vangen, en besteeds goed aandacht aan alle betrokken partijen. Zowel Oost als West, zowel arbeiders als partijleiders, zowel mannen als vrouwen en zowel hardheid als zachtheid worden belicht. Rummelplatz is een schitterende roman, die door de controverse eromheen bijna niet was verschenen. Gelukkig is de tijdsgeest nu zodanig dat het boek eerder bejubeld dan verguisd wordt. Het is alleen jammer dat Brauning zelf dit succes niet meer kan meemaken; de schrijver overleed in 1976.

Rummelplatz – Werner Brauning €25,-

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s