Maandelijke Murakami

Recensie: Kafka op het strand

Haruki Murakami – Kafka op het strand: Uitgeverij Atlas Contact

Elke maand bespreek ik een boek van Haruki Murakami op mijn blog, de Maandelijkse Murakami. Zijn gehele oeuvre zal hierbij de revue passeren. Ik lees de boeken niet in een bepaalde volgorde, maar wissel af tussen de genres. Deze maand recenseer ik Kafka op het strand.

Ik zal het meteen toegeven: ik was een beetje huiverig voor Kafka op het strand. Het boek wordt door velen gezien als Murakami’s beste werk, en wie ben ik om een eventueel kritische blik op het boek te werpen? Mijn vrees was echter ongegrond; ik werd algauw meegezogen in de bizarre wereld die Murakami presenteert alsof het dagelijkse realiteit is. Qua surrealisme staat Kafka op het strand bovenaan de meest opvallende boeken die ik tot nu toe las. De voorvallen, onwaarschijnlijkheden en vreemde figuren vallen letterlijk uit de lucht, en het surrealistische wordt als vanzelfsprekend opgevoerd.

In Kafka op het strand bestaan twee verhaallijnen. Aan de ene kant is er Kafka Tamura, een vijftienjarige jongen die wegloopt van huis om de voorspelling van zijn vader te ontlopen. Hij is gedoemd om zijn vader te vermoorden en met zijn moeder en zus te slapen. Toegesproken door de jongen die zich Kraai noemt, vertrekt hij van huis. Hij eindigt in een kustplaatsje, waar hij onderdak vindt in een particuliere bibliotheek. Daar sluit hij vriendschap met Oshima en mevrouw Saeki, met wie hij een ingewikkelde relatie begint. De wereld ontvluchten doet hij in een vakantiehuisje van Oshima’s broer in een woud, waar een vreemde dreiging vanuit gaat maar tegelijkertijd een grote aantrekkingskracht uitoefent op Kafka.

Dan is er Nakata. Deze oude man praat op bijzondere wijze, constant over zichzelf in de derde persoon, en hij kan met katten praten. Als kind heeft hij een ongeluk gehad, waarna zijn verstand hem grotendeels is ontschoten, maar hij wel het vermogen kreeg om met katten te praten. Via deze katten komt hij uiteindelijk tegenover een man te staan die sprekend lijkt op Johnny Walker, en na een moord vlucht ook hij richting het kustplaatsje waar Kafka zich ophoudt. In gezelschap van Hoshino, een jongeman die hem in eerste instantie slechts een lift geeft maar de hele reis bij hem blijft, zoekt hij naar een ‘sluitsteen’. Maar zijn tocht is niet zonder mysteries en obstakels.

haruki murakamiZoals jullie aan de samenvatting kunnen zien barst het boek van de gebeurtenissen en vreemde situaties. Uit de lucht vallende bloedzuigers, mannen die met katten kunnen praten, Johnny Walker en Kolonel Saunders die verschijnen, het rivierdorpje midden in het woud, de voorspelling van Kafka’s vader; alles komt even bizar over en nergens wordt een verklaring voor gegeven. Het gebeurt gewoon, het is gewoon. Murakami experimenteert met stijl, vorm en symboliek, wat zorgt voor een intrigerend geheel. De drang om door te lezen, om ergens een soort van verklaring voor alle vreemde gebeurtenissen te vinden is groot. De enige verklaringen voor het verloop van het verhaal worden echter tussen de zinnen door gegeven. Murakami laat Kafka en Oshima vertellen over Griekse mythologieΓ«n, Japanse volksverhalen waarbij de geest van personen aan anderen verscheen wanneer zij sliepen, en bovendien waarschuwt Murakami zijn lezers direct: “Het mag dan een sprookje lijken maar dat is het allerminst.

Wat het dan wel is, dit Kafka op het strand, valt niet nader te bepalen. Hoeveel is echt en hoeveel is fantasie? Wat dient als symboliek en wat is ‘echt’? In Murakami’s romans ben je er nooit zeker van. Bizar is het kernwoord in deze recensie, want dat is het boek. In alle opzichten. Dit betekent echter niet dat het boek onprettig is. Juist niet. Kafka op het strand is Murakami-surrealisme op zijn best. Het is een meesterlijk epos vol gebeurtenissen in een wereld waar niets is wat het lijkt.

Werd het me dan nooit eens teveel? Jawel, zeker wel. Meer dan eens heb ik gedacht: “Het moet niet gekker worden. Wat moet ik hier nu weer van denken?” Ik liet me hier echter niet door ontmoedigen maar bleef lezen. Dit komt grotendeels ook door de verhaallijn van Kafka. Zijn avontuur, zijn ontsnapping aan zijn thuissituatie en zijn zoektocht naar verlichting, naar een verklaring voor alles, is een houvast in een krankzinnige wereld die constant op zijn kop staat. Het lezen van Kafka op het strand is een beproeving, een queeste en vooral een belevenis. Wauw.

Kafka op het strand – Haruki Murakami €12,50

Voor de maand december lees ik Spoetnikliefde.

Advertenties

13 gedachten over “Recensie: Kafka op het strand

  1. Ik vond Kafka ook zo schitterend. Maar pas toen ik het uit had en terugkeek op het verhaal in zijn geheel begon ik het nog meer te waarderen. Wat zat het goed in elkaar! En Nakata, die juist heel slim is, maar dat ontkent. De rare zijsprongen in het verhaal, die later weer in elkaar worden geweven, lezen van Kafka op het strand was voor mij toen net een reis. Met steile bergen (de momenten dat ik er niet door heen kon) maar ook momenten dat ik door het boek vloog. Ja, ben blij dat ik ooit dit boek heb gelezen. Komend jaar stap ik een keer met je mee in een Murakami avontuur :)

    1. Dat had ik dus ook! Toen het boek uit was, ik de laatste zin had gelezen en ik erover ging mijmeren drong pas het briljante totaalplaatje tot me door. Dat heb je tijdens het lezen niet zozeer door haha
      Leuk dat je volgend jaar instapt! De Trilogie van de Rat, Dans,dans,dans, De opwindvogelkronieken, Norwegian Wood en nog vele andere titels liggen nog klaar om te recenseren :-) 2015 gaat een mooi Murakami-jaar worden!

  2. Mooie, eerlijke recensie. Dat surrealisme was ook niet mijn kopje thee maar toch doorgezet. Genoten maar ik vond Norwegian Wood en De kleurloze Tsukuru …. mooier.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s