Recensie

Recensie: De man van veel

Karin Amatmoekrim – De man van veel: Uitgeverij Prometheus

Een donkere man, echtgenoot, vader, schrijver, verzetsheld, strijder voor gelijke rechten, anti-kolonialist, gevangene, slachtoffer. Anton de Kom was veel. Misschien wel teveel voor zijn tijd. Wat Anton de Kom nog meer is en hoe hij heeft geleefd, is vrij onbekend in (blank) Nederland, terwijl hij in Suriname nog altijd beroemd is. Scholen vermelden hem niet, ook al heeft hij veel betekend voor zowel Suriname als het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Karin Amatmoekrim, zelf Surinaamse, brengt hier gelukkig verandering in met haar roman De man van veel. Hierin vertelt ze over de periode waarin De Kom gedwongen opgenomen werd in een inrichting omdat hij overspannen en zichzelf niet meer was. Amatmoekrim is in het hoofd van De Kom gekropen en heeft het boek geheel vanuit zijn perspectief geschreven. Knap en gewaagd, want het is geen fictief karakter maar een persoon die echt bestaan heeft. Ik vind het resultaat dan ook extra mooi. Als lezer zit je er vanaf bladzijde 1 midden in, en het is moeilijk dit boek weg te leggen.

Verleden en heden lopen door elkaar heen, en via de gesprekken met zijn behandelend arts komt Anton de Kom er weer bovenop. Maar wat nog belangrijker is, is de manier waarop Amatmoekrim deze gesprekken gebruikt om een totaalbeeld van de belevenissen en bereikte doelen van De Kom te laten zien. Dit gebeurt in het begin van het boek ook wel, maar dan vooral via het beschrijven van nachtmerries. Hierin worden de meest gruwelijke details over de slavenperiode in Suriname uit de doeken gedaan.

de man van veel

Ik heb De man van veel stil, snel en vol verbazing en ontzag gelezen. Ook ik was een van de Nederlanders die niet van het bestaan van De Kom afwist, en ik was geschokt door de manier waarop zijn leven is beïnvloed door de Nederlandse geheime dienst en de overheid. Zijn hechtenis in Suriname in Fort Zeelandia van drie maanden was onrechtmatig, illegaal en druist tegen alle mensenrechten in. Nadat hij naar Nederland werd verbannen werd hij naar eigen zeggen continu in de gaten gehouden door de geheime dienst en mede hierdoor kon hij niet werk vinden. Uiteindelijk werden zijn ervaringen in Suriname en de stress in Nederland hem teveel en werd hij op besluit van zijn vrouw, de blanke Petronella, opgenomen.

Het leven in de inrichting is een enorme schok voor De Kom, en Amatmoekrim weet dit op treffende, accurate wijze over te brengen aan haar lezers. De angsten van De Kom, de twijfels, de achterdocht en vooral ook de woede sijpelen van elke pagina af, kruipen onder je huid en zorgen voor een intense leeservaring. Geen moment zakt het verhaal in, alle 289 pagina’s zijn verbijsterend mooi en gevoelig geschreven. Natuurlijk is het gissen naar de gevoelens en twijfels van De Kom, maar Amatmoekrim heeft een uitstekende poging gedaan hem als romanpersonage vorm te geven.

Sommige boeken kun je lezen, anderen moét je lezen. Dit is een boek dat iedere literatuurliefhebber en geïnteresseerde van (de vaderlandse) geschiedenis moét lezen. Het is even prachtig als schokkend. Even meeslepend als verbijsterend.  De man van veel is een ontroerend verhaal over een uitzonderlijke man die teveel was voor zijn tijd. Ik kan oprecht zeggen dat dit een van de mooiste, intense boeken is die ik in lange tijd heb gelezen.

De man van veel – Karin Amatmoekrim €19,95

Dit boek telt mee voor mijn leesuitdaging Ik Lees Nederlands!

ikleesnederlands

Advertenties

8 gedachten over “Recensie: De man van veel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s